Mei

Kleinkinderen van de oorlog

Ik groeide op met het idee dat Duitsland een fout land was. Nooit is dat letterlijk tegen me gezegd, het is waarschijnlijk de non-verbale kennisgeving geweest. Een kneepje met de ogen, de verschrikte blik van mijn oma. Ongeveer een jaar na de dood van mijn opa kreeg ik eindelijk zijn memoires te zien. Daar heb ik om moeten zeuren – de gedachte dat zijn schriftje de kleinkinderen zou choqueren was voor een aantal familieleden te heftig. Nacht aan nacht heb ik afgelopen december aan het bureautje in mijn ouderlijk huis gezeten om de memoires te bestuderen, mijn opa schreef erg onduidelijk. Hij werd als stateloos ventje van dertien naar Duitsland gestuurd om te werken. Bij terugkeer werd hij met de nek aangekeken. Daarnaast is zijn vrouw, mijn oma, van joodse komaf – je kunt je voorstellen dat dat toen voor de nodige frictie heeft gezorgd. Enkele maanden nadat ik het stuk had uitgewerkt op mijn laptopje, viel me op dat er drie pagina’s uit waren gehaald. Dat riep bij mij nog meer vragen op. Wat mogen we nog steeds niet weten? (meer…)